Aspirin nedir?

Asetilsalisilik asit'in ticaretteki adıdır. Asit anhidritin, salisilik asitine etkisiyle elde edilir. Renksiz, ince iğneler biçiminde billurlaşan, uçucu bir maddedir. Tortu bırakmadan yanar. Ateş düşürücü, ağrı giderici ve romatizma ilacı olarak kullanılır. Salisilik asidin asetil türevine (kimyasal olarak formülüne asetil kökü getirilmiş olanına) aspirin denildi. Aspirin ilk olarak 1853'te Carl Gerhardt tarafından elde edildi. Tıbbi özellikleri ise 1899 'da Heinrich Dresser tarafından keşfedildi.

Çoğu kişi aspirini basit bir ağrıkesici olarak bilir. Aspirin, 100 yıldan fazladır her evin ecza dolabında bulunan bir ilaçtır. Daha yakın bir dönemde, bu basit ilacın kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde güçlü bir araç olduğu kanıtlanmıştır. Aspirinin kandaki pıhtılaşmayı önleyici bir etkisi vardır. Bir kan damarı hasar gördüğünde, damar duvarında bir pıhtı oluşana kadar hasar görmüş alanın çevresinde giderek daha çok trombosit kümelenir.

Aspirin, trombositlerin birbirlerine yapışma kabiliyetini düşürerek trombositlerin pıhtı oluşturma etkisini ortadan kaldırır ve aynı zamanda ateroskleroz nedeniyle bir plakta oluşan iltihaplanmaya karşı da savaşabilir. Koroner arter hastalığınız varsa fakat bir kalp krizi geçirmemişseniz, düzenli olarak aspirin kullanmak toplam kalp krizi ya da felç riskinizi %25 oranında azaltabilir. Kısa bir süre önce kalp krizi geçirmişseniz, ilk kalp krizinden sonraki 24 saat içinde günde 162 miligram aspirin (standart boyuttaki bir tabletin yarısına eşittir) almak ölme riskinizi %20'den fazla oranda azalttır.

Aspirin, koroner arter hastalığı teşhisi konulmamış kişilere de fayda sağla­yabilir. İki kapsamlı araştırmadan elde edilen sonuçlar, özellikle 50 yaş üzeri erkeklerde, kalp hastalığı teşhisi konulmamış olsa da aspirinin ilk kalp krizi riskini azaltabileceğini göstermektedir. Birçok doktor, 50 yaş üzerindeki erkeklerin günde 81 miligram aspirin almasını tavsiye etmek­tedir. Aspirin ile ilgili olarak yapılan en kapsamlı randomize kontrollü araştırmalar önce erkeklerde gerçekleştirilmiştir çünkü erkek­lerin kalp krizi geçirme olasılığı daha yüksektir. Çoğu doktor, henüz rutin olarak kadınlara aspirin tavsiye etmeye gönüllü değildir çünkü kadınlarla yapılan kapsamlı araştırmalar tamamlanmamıştır.

aspirin

Önce doktorunuzla konuşmadan, hiçbir nedenle düzenli olarak günlük bazda aspirin kullanmaya başlamayınız. Aspirin, ciddi kanamaya neden olabilir, beyin hemorajisi (kanaması) riskinizi arttırabilir ve her ilaç gibi, bazı kişilerin kaldıramayacağı yan etkilere neden olabilir. Bir karaciğer veya böbrek hastalığınız, peptik ülseriniz veya başka bir gastrointestinal kanama rahatsızlığınız ya da aspirin veya diğer steroid yapıda olmayan iltihap önleyici (antienflamatuar) ilaçlara alerjiniz varsa ya da kan inceltici varfarin kullanıyorsanız, aspirin almayınız.

Aspirinin kullanıldığı yerler

1. ağrı kesici ve ateş düşürücü olarak son derece yaygın kullanılır.

2. damar içi pıhtılaşma meylinin görüldüğü durumlarda, bu pıhtılaşmayı önlemek için kullanılır.

Bu durumlar üç ana gruptur:

Damar duvarı arızaları: Damar sertliği, frengi, tromboflebit, yaralanma ve ezilmeler.

Kan akımının yavaşlaması: kalp yetmezlikleri, varisler, siroz, şoklar.

Kan muhteviyatının değişmesi: Siroz, yetersiz oksijen, gebe ve lohusaların ameliyatları, bazı habis tümörler, iltihabi hastalıklar. Bu durumlarda aspirin, damar içi pıhtılaşmayı önlemede koruyucu olarak kullanılır.

3. Romatizmal hastalıklarda kullanılabilir; ancak tedavi edici dozunda yan etkiler fazla olduğundan bugün tercih edilmez.

Aspirinin yan etkileri

Midede kanamalar yapar, akciğerlerde hava yollarını daraltır. Aspirine karşı vücutta allerji olabilir, kan pıhtılaşma zamanını yükseltir ve kanamalara sebep olabilir. Beynin bazı bölgelerini uyararak bulantı-kusma yapabilir, bazı ilaçların etkilerini, dolayısıyla yan etkilerini arttırır.

Kullanılmadığı yerler

Mide ve oniki parmak barsağı ülserleri, kan pıhtılaşmasını sağlayan trombositlerin çok azaldığı durumlar, karaciğer ve böbrek yetmezliği, allerjik astım, iç kulak arızaları. Salisilat zehirlenmesi: Yüksek doz aspirin veya salisilat derivesi alındığı zaman ortaya çıkan belirtilerdir. Bu belirtiler:

1.Aşırı nefes alma,
2. Baş dönmesi,
3. Bulantı, kusma,
4. Kramplar,
5. Kulakların uğultusu,
6. Görme ve işitme bozukluğu,
7. Şaşkın ve dağınık bir hal.

Zehirlenme ağırsa, bu belirtilere kaba bir titreme, çırpınma, ileri derece nefes darlığı, müthiş ter boşaltma, vücutta su azalması, aşırı ateş, koma eklenebilir.

Sözlükte "aspirin" ne demek?

1. Ağrı kesici ve ateş düşürücü olarak kullanılan beyaz renkli, ekşimtırak ilaç.

Aspirin kelimesinin ingilizcesi

n. medication used to relieve pain
n. aspirin, medication used to relieve pain
n. aspirin, medication used to relieve pain
Köken: Fransızca